Pas nedir? Pas oyunu nasıl değerlendirilir?

Bir futbol maçının en çok tekrarlanan hareketi olan pas herkes tarafından hemen tanımlanabilmesine rağmen, takımların toplam pas sayıları değişik istatistik kaynaklarında ciddi farklılıklar gösterebiliyor. Bu uyuşmazlığın temelinde istatistik tutanların olası dikkatsizliğinin ötesinde pasın faydaya dönük bir tanımının yapılmamış olması yatıyor.
   Pek çok futbol izleyicisi gibi, bir çok futbol istatistik kuruluşu da pası “bir oyuncunun ayağından çıkan topun takım arkadaşına gitmesi” olarak kabul eder. Buna göre, savunmadan ileri rastgele vurulan bir savuşturma topunun takımın hücumcusuna gitmesi de, taca doğru giden etkisiz bir şutun takım arkadaşı tarafından alınması da pas sayılabilir. Dolayısıyla, takımların toplam pas sayıları maç içinde gerçekleşenden çok fazla çıkar. Sahadaki oyunun en temel belirleyici olan pasın oyun tarzlarını anlatma gücünün farkına varılamaması demek olan bu durum, oyunla ilgili sorunlarını teşhis etmekte zorlanan ülke futbolu için daha da yanıltıcı olmaktadır.
  
   Pası Doğru Tanımlamanın Önemi
   Sokakta top oynayan okul çocuklarını izlerken en çok havada uçuşan “pas” çığlıklarını duyarsınız. Dilini bilmediğiniz insanlarla futbol oynarken, herkesin anlayacağından emin olarak ağzınızdan çıkan tek sözcük “pas”tır. Bu özelliğiyle pas, maç boyu kullanılan futbol konuşma dilinin en temel parçasıdır. Dile ve iletişime bu denli bağlılığıyla takım oyununun da vazgeçilmezidir pas. Topu kullanan bir oyuncu, top kontrolünden şuta kadar her hareketi tek başına yapabilir, ancak pas için iki oyuncu gereklidir. Birbirini bir amaç doğrultusunda izleyen sıralı pasları ancak iyi anlaşan bir oyuncu grubu gerçekleştirebilir. Organize takım oyununun bir ölçüsü olarak pas, oyuncular arası bir anlaşmaya dayalı oluşuna göre tanımlanmalı, hedefe dönük oluşuna göre değerlendirilmelidir.
   Her tür analiz çalışmasında gereksinim duyulan tanımlar işe yararlılıkları gözetilerek geliştirilir. Vejeteryan mutfağında aşçıysanız, koyun kuzu farketmez, ikisi de sadece ettir, zaten kullanmazsınız. Ama bir Michelin restoranında antrikot ile bonfileyi bir bakışta tanımanız gerekir. Aynı şekilde, analiz konusu futbolsa oyuncuların hareketlerini ve özellikle de pası iyi tanımlamak gerekir ki, sahadaki oyun çözümlenebilsin.
   Pasın ayırdedici tanımı, “topun bir oyuncudan diğerine hedef gözeterek ve karşılıklı farkındalık içinde gönderilmesi”dir. Bu hareketin doğasındaki iletişim gerekliliği sahada da ortaya bir futbol aklı çıkarır. Bu aklın oyuncular tarafından birlikte üretimi beceriyle birleştiğinde, takımın amacına ulaşması kolaylaşır. Takım oyunu diye söz edilen kavram “on bir oyuncunun ortak bir amaç doğrultusunda uyumlu hareket etmesi” ise, bunun ataktaki en güçlü ifadesi oyuncular arasındaki yoğun ve hedefe dönük işleyen pas bağlantıları olacaktır.
   Bu durumda doğaldır ki, asıl amacı rakibin ataklarını engellemek olan defansif nitelikli vuruşlar ile hücumdaki bir oyuncu grubuna doğru atılan uzun şişirme toplar pas sayılamaz. Bu tür vuruşlarda, pasın belirleyici özelliği olan iki oyuncu arasındaki iletişim ve karşılıklı anlaşma değil, rastlantısal pozisyon arayışları söz konusudur. İstatistik kuruluşlarının çoğunun yaptığı gibi bir oyuncudan çıkıp diğeri tarafından alınan her topa pas demek ise öncelikle pasın içerdiği analiz bilgilerini yok eder. Kalecilerin beklerine verdikleri paslarla, stoperin kendi takım arkadaşına giden rastgele top uzaklaştırmalarını hep birlikte pas saymak, çocuğunuza harçlığını vermenizle, salonda düşürdüğünüz parayı alıp cebine atmasını bir tutmak gibidir. Pasların diğer topla oynamalardan doğru ayrıştırılmasının en büyük yararı da, takımın oyununun nasıl bir karakter gösterdiğinin daha iyi belirlenmesidir.
  
   Pas Oyunu ve SüperLig’deki Durum
   Pasın tanımı ne kadar doğru yapılırsa yapılsın, sahada gerçekleştiği bölgeler göz önünde bulundurulmadan doğru bir değerlendirme söz konusu olamaz. Takımların savunmadan atak başlatırken, orta alandan hücuma geçerken, rakip ceza alanı çevresinde ve özellikle de ceza alanına top gönderirken hangi oranlarda, hangi yönlerde ve hangi oyuncularla nasıl pas kullandıkları, farklı oyun tarzları arasında ciddi ayrımlara işaret eder. Pasların gol hedefine dönüklüğü, hedef seçimindeki doğruluk oranları, oyuncular arasındaki pas dağılımları ve takımların pas tempoları, ayrıntılı analiz çalışmalarının önemli başlıkları arasında yer alır. Pas kullanım verilerinin bölgelere ve skora bağlı değişimlerinin incelenmesi ise maçın gelişimine göre farklı stratejiler belirleyen teknik direktörlere önemli katkılar sağlar.
   Savunma bölgesindeki atak başlangıçlarında takımların pas ya da uzun top tercihleri farklı kriterlerden etkilenir. Örneğin SüperLig’de, her durumda oyunu ayağa pasla ya da hücuma uzun topla başlatan takımlar olduğu gibi, skoru değiştirmek isterken pasa, korumak isterken uzun topa dönen takımlar da vardır. Bu tercihleri kimi zaman rakibin hücum baskısının varlığı ya da yokluğu da etkiler.
   Orta alanda pas kullanımı özellikle hücuma dönük olduğunda etkili bir takım oyununa işaret ederken, bu organize gelişimin SüperLig’deki alternatifi kimi zaman top sürme kimi zamansa uzun top olur. Orta alan oyuncularının toptan ayrılmakta güçlük çektikleri ya da ileri uçta durarak top bekleyen arkadaşlarına pas vermenin fayda getirmeyeceği durumlarda top sürme, maçın son bölümlerinde telaşla pozisyon aranırken ise uzun top kullanımı öne çıkar.
   Pasın hücumda en belirleyici olduğu anlar ise rakip ceza alanına gönderildiği durumlardır. Özellikle savunma arkasına sızma koşusu yapan kanat ya da forvet oyuncularına atılan paslar tehlikeli fırsatlar doğurur. Hücumda iyi organize olan takımların belki de en belirgin özelliği, yaratıcı ayakların da insiyatif aldığı bu tür pas girişimlerdir. Etkili hücum varyasyonlarının kilit hareketi bu tür paslardır ve gelişmiş takım oyununa işaret ederler.
   Gerek SüperLig takımlarının gerekse de Ulusal Takım’ın yaşadığı hücum sıkıntılarında neredeyse her zaman, ceza alanına organize paslar yerine rastlantısal nitelikte kanat ortalarıyla girişlerin etkisizliği belirleyicidir. (Bu duruma çarpıcı bir örnek, Türkiye-Brezilya dostluk karşılaşmasının 70. dakikasına kadar, Türkiye’nin akan oyunda ceza alanına gönderdiği 15 topun arasında hiç pas bulunmayıp hep kanat ortalarının denenmesi, Brezilya’nın ise bu dakikaya kadar akan oyunda ceza alanına gönderdiği 19 topun 13′ünün ayağa pas olmasıdır. Türkiye Süper Ligi’nde, akan oyunda ceza alanına gönderilen toplar arasında ortalar pasların iki katı olurken, modern futbolun gelişmiş takımları arasında ceza alanına pasla girişler ortaların iki katıdır.)
  
   Pasa dayalı atak gelişimleri yerine, hücum bölgesine uzun toplarla, ceza alanına ise kanat ortalarıyla girişlerin ülkemizdeki teknik adamlarca savunması genellikle, kestirme yoldan tehlike bölgesine gidiş ve hücumcuların rakipten seken topları kazanarak atağı sürdürme olasılığı üzerinden yapılır. Bu tür bir oyun anlayışının ise, modern futbolda her tür gelişimi planlayan organize takım oyunundan çok, rakibin yapacağı hatalardan pozisyon çıkarmaya çalışan fırsatçı (yoksa kader kısmet düşüncesi mi?) bir tutuma yakın olduğunu söylemek yanlış olmaz. Hal böyle olunca, pası iyi tanımlayarak uzun top ya da kanat ortalarından ayırmak, yalnızca sayısal bir farklılık yaratmakla kalmaz, iki farklı oyun anlayışını birbirinden ayırır.
   Pasa dayalı oyunun kimi takımlarda tercih edilmeyişinin bir gerekçesinin de oyuncuların bireysel yetersizlikleri olduğu söylenebilir. Savunma ve orta alanda oynayan oyuncuların teknik kapasitesine güvenilmemesi, atağa çıkışlarda paslaşırken kaptırılacak topların kolayca gol tehlikesine dönüşebilmesi nedeniyle pastan kaçınılmasına yol açar. Hücumda ise oyuncuların ortak akıl gerektiren pasa dayalı atak varyasyonları yerine bireysel oyunu tercih etmeleri pasla oynama oranını düşürür. SüperLig’deki pek çok takımın atak girişimleri çalışılmış grup etkinliklerinden çok birbirini izleyen bireysel girişimlerden oluşmaktadır. Bu olgunun denemesi yayınlanacak ilk lig maçının ilk beş dakikasında bile kolayca yapılabilir.
   Pasın tanımı doğru yapıldığında, bir takımın bütün topla oynamaları içinde pasların oranı yaklaşık üçte iki civarında gerçekleşir. Barcelona, Arsenal gibi pasa dayalı oyunun öncüleri kimi maçlarda %85′lik bir oran yakalarken, son Dünya Kupası’nda Almanya ve İspanya gibi takımların pasla oynama oranları %74 olmuştur. SüperLig’in pasla oynama ortalaması %62′dir. Bu oran son yılların lig şampiyonlarında %70′lere yaklaşırken, Başakşehir’in bütün topla oynamaları içinde pasların oranı %56′ya kadar düşer.
   Pasa dayalı oyun deyince düzeltilmesi gereken bir de yanlış kabul var. İspanya takımı örneğindeki gibi orta alan ağırlıklı ve yoğun topa sahip olmayla birlikte bir süre sonra sıkıcı hale gelen tarz kadar, Bayern Münich’in dikine ve yüksek tempolu oyunu da pas oyunudur. Bu iki oyun anlayışı da, takımların hücumda topu, oyuncular arasında yoğun iletişime dayalı bir dolaşımla bilinçli kullanımına dayalıdır. İki tarzda da, “topu tehlike bölgesine doğru gönderip fırsat kovalayalım, yakalarsak atarız” anlayışına yer yoktur. Üstelik modern futbolda pas oyunu savunma ve orta alanda olduğu gibi hücum bölgesinde de uygulanır. İki yıl önce küme düşerkenki Mersin İ.Yurdu, son iki sezonun etkisiz Eskişehirspor’u ya da çoğu maçtaki Ulusal Takım gibi orta alana kadar pasla oynayıp hücum bölgesinde rastlantısal kanat ortaları ya da bireysel girişimlere dönen takımların performansları, pasa dayalı oyunu eleştiri konusu yapmaz, olsa olsa kötü ve yetersiz bir uygulamasına örnek oluştururlar
Yazar Hakkında
Selçuk Tunay hakkında Kısa Bilgi. Selçuk Tunay hakkında Kısa Bilgi. Selçuk Tunay hakkında Kısa Bilgi. Selçuk Tunay hakkında Kısa Bilgi. Selçuk Tunay hakkında Kısa Bilgi. Selçuk Tunay hakkında Kısa Bilgi. Selçuk Tunay hakkında Kısa Bilgi. Selçuk Tunay hakkında Kısa Bilgi.
college essays for sale writing a paper good college essays essay help best online essay writing services college essay writing help writing help do my paper write my essay cheap cheap essays online paper writing website college essay writing service research paper writer good college essays essay writer help writing a research paper writing a research paper outline writing essays
11
high school essay writing cheap dissertation help help with my personal statement essay editing service purchase essays online personal statement for college mla format essay abstract for dissertation great essays buy essay essays for sale dissertation writers uk online writing services writing dissertation proposal college essay writing write my paper
affordable paper assignment writer buy a custom essay descriptive essay resume writer informative speech essay online essay good essays essay helper write a paper career goals essay how do i write an essay best essays of all time professional resume services how to write essay cloning essay
do my essay pay for essay write essay for me writing essays for dummies
order essay online
aussie online college paper cheap custom writing service essay writing essay writer can i pay someone to write my essay write my essay custom writing best essay writing service australian essay writing order essay buy paper research papers for sale best essay writing service buy essay essay writer cheap write my term paper writing services